Udhëzues për qiramarrësit · 7 min lexim
Si të marrësh me qira një banesë në Kosovë
Një kontratë e mirë qiraje të kursen shumë probleme më vonë. Këtu gjen çfarë të kontrollosh para se të paguash, çfarë të shkruash në kontratë dhe si ta marrësh depozitën mbrapsht kur largohesh.
Përditësuar më · Strehëza
Në pak fjalë
- Llogarit qiranë bashkë me shpenzimet mujore.
- Krahaso qiranë me medianën e lagjes.
- Vizito banesën para çdo pagese.
- Kontrollo që ai që e jep me qira është pronari ose ka autorizim.
- Lidh kontratë me shkrim dhe paguaj me transfer ose me dëftesë.
- Fotografo banesën dhe shëno njehsorët ditën e hyrjes.
Sa kushton në të vërtetë
Qiraja në shpallje është vetëm një pjesë e shpenzimit mujor. Para se të vendosësh, pyet për të gjitha këto:
- Depozita, që paguhet në fillim dhe kthehet kur largohesh, sipas kushteve të kontratës.
- Rryma, uji dhe mbeturinat, që zakonisht i paguan qiramarrësi.
- Ngrohja. Në ndërtesat e lidhura me ngrohjen qendrore, si te Termokos në Prishtinë, ngrohja paguhet veçmas gjatë sezonit.
- Shpenzimet e hyrjes për pastrimin, ashensorin dhe mirëmbajtjen e ndërtesës.
- Interneti dhe, nëse ke makinë, parkingu.
- Provizioni i agjencisë, kur merr me qira përmes agjencie. Pyet që në fillim nëse e paguan ti dhe sa është.
Gjej banesën dhe krahaso qiranë
Në Strehëza i sheh në një vend banesat me qira të agjencive dhe të pronarëve. Ngushtoje kërkimin sipas lagjes, dhomave, mobilimit, ashensorit dhe parkingut, ose shkruaje me fjalët e tua, për shembull “banesë 2+1 me qira në Prishtinë deri 400 €”.
Krahaso qiranë me banesat e ngjashme në të njëjtën lagje. Raporti i çmimeve tregon qiranë mediane sipas lagjes dhe numrit të dhomave të gjumit, të llogaritur çdo ditë nga shpalljet aktive. Shiko edhe banesat me qira sipas qytetit.
Çfarë të shohësh gjatë vizitës
- Lagështia në mure dhe tavane, era e mykut dhe gjendja e dritareve.
- Si ngrohet banesa, a ka ujë të ngrohtë dhe a punojnë pajisjet: sobë, frigorifer, lavatriçe, kondicioner.
- Zhurma nga rruga dhe fqinjët. Nëse mundesh, shko edhe në mbrëmje.
- Parkimi, ashensori dhe pastërtia e hyrjes.
- Sinjali i telefonit dhe nëse ka lidhje interneti në ndërtesë.
Kontrollo kush e jep me qira
Kërko të shohësh letërnjoftimin e personit dhe një dokument që tregon se banesa është e tij, si certifikata e pronës. Nëse banesën e jep me qira dikush tjetër, kërko autorizimin e pronarit.
Kur punon me agjenci, kontrollo që është biznes i regjistruar në ARBK dhe pyet qartë sa është provizioni dhe kush e paguan, para se të shkosh në vizitë.
Çfarë shkruhet në kontratë
Mos pranoji vetëm me fjalë. Një kontratë e qartë duhet të ketë të paktën këto:
- Emrat dhe numrat personalë të të dy palëve
- Adresa e saktë e banesës
- Qiraja, data dhe mënyra e pagesës
- Depozita, kur kthehet dhe për çfarë mund të mbahet
- Kohëzgjatja dhe sa kohë më parë njoftohet largimi
- Kush paguan rrymën, ujin, ngrohjen, mbeturinat dhe hyrjen
- Lista e mobiljeve dhe pajisjeve, me foto
- Kush paguan riparimet dhe si njoftohen
- Rregullat për kafshët, nënqiranë dhe vizitat e pronarit
- Nëse dhe si mund të rritet qiraja
Kontratën e nënshkruajnë të dy palët dhe secila mban një kopje. Nëse doni siguri shtesë, nënshkrimet mund t’i vërtetoni te noteri.
Pagesat dhe depozita
Mos paguaj asgjë para se ta shohësh banesën dhe ta nënshkruash kontratën. Paguaj me transfer bankar, ose kërko një dëftesë të nënshkruar për çdo pagesë në dorë, me datën, shumën dhe muajin që paguan.
Shuma e depozitës merret vesh mes palëve. Rëndësi ka që të jetë e shkruar në kontratë, bashkë me afatin e kthimit dhe me arsyet për të cilat mund të mbahet një pjesë e saj.
Detyrimi tatimor për të ardhurat nga qiraja është i qiradhënësit. Kur qiramarrësi është biznes, ai e mban tatimin në burim nga qiraja dhe e deklaron te Administrata Tatimore e Kosovës.
Dita e hyrjes
- Bëj foto ose video të çdo dhome, të mureve, dyshemeve dhe pajisjeve.
- Shëno leximet e njehsorëve të rrymës dhe ujit, dhe fotografoji.
- Kontrollo që lista e mobiljeve në kontratë përputhet me atë që ka në banesë.
- Dërgoja pronarit fotot dhe leximet me mesazh, që të kenë datë dhe të jenë te të dy.
Kur largohesh
- Njoftoje pronarin me shkrim, aq kohë më parë sa shkruan në kontratë.
- Paguaj faturat e fundit dhe ruaj dëshmitë.
- Kontrolloni banesën bashkë, krahasuar me fotot e ditës së hyrjes.
- Dorëzoji çelësat kundrejt një konfirmimi me shkrim, dhe merre depozitën ose një afat të qartë kur do të kthehet.
Shenjat e mashtrimit
- Qira shumë më e ulët se mediana e lagjes
- “Pronari është jashtë vendit” dhe kërkon depozitë me transfer para vizitës
- Nxitim: “ka edhe të tjerë të interesuar, paguaj sot”
- Nuk pranon të tregojë dokumente ose të lidhë kontratë
Pyetje të shpeshta
Sa depozitë kërkohet zakonisht për një banesë me qira?
Shuma e depozitës merret vesh mes palëve dhe ndryshon nga pronari në pronar. Shkruaje në kontratë sa është, kur kthehet dhe për çfarë mund të mbahet, për shembull për dëme përtej përdorimit normal.
A duhet kontrata e qirasë te noteri?
Mbrojtja kryesore është një kontratë me shkrim, e nënshkruar nga të dy palët, ku secila mban një kopje. Nëse doni siguri shtesë, nënshkrimet mund t’i vërtetoni te noteri.
Kush paguan rrymën, ujin dhe ngrohjen?
Zakonisht qiramarrësi i paguan shpenzimet e përdorimit, por kjo duhet të shkruhet në kontratë, bashkë me leximet e njehsorëve në ditën e hyrjes.
Sa është qiraja mesatare e një banese?
Varet nga qyteti, lagjja dhe madhësia. Në raportin e çmimeve të Strehëzës gjen qiranë mediane të banesave sipas qytetit, lagjes dhe numrit të dhomave të gjumit, të përditësuar çdo ditë.
Çfarë të bëj nëse pronari nuk ma kthen depozitën?
Kërkoje me shkrim, duke iu referuar kontratës, fotove dhe listës së ditës së hyrjes. Nëse nuk zgjidhet, mund të kërkosh ndihmë nga një avokat ose ndërmjetësues, ose t’i drejtohesh gjykatës.
A merr Strehëza ndonjë pagesë për qiranë?
Jo. Strehëza i bashkon në një vend shpalljet e agjencive dhe të pronarëve. Marrëveshja dhe pagesat bëhen vetëm mes teje dhe ofruesit.
Ky udhëzues është informativ dhe nuk është këshillë juridike. Për një rast të veçantë, pyet një avokat ose një noter para se të nënshkruash.
