Udhëzues për bashkatdhetarët · 6 min lexim
Si ta blesh pronën në Kosovë kur jeton jashtë
Shumë prona në Kosovë blihen nga bashkatdhetarët që jetojnë jashtë. Distanca nuk e bën blerjen të pamundur, por kërkon më shumë kujdes me verifikimin, me autorizimin dhe me pagesat.
Përditësuar më · Strehëza
Në pak fjalë
- Krahaso pronat dhe çmimet nga larg, në monedhën tënde.
- Shiko pronën me video ose dërgo një person të besuar.
- Kërko certifikatën e pronës dhe verifikoje para kaparit.
- Nëse nuk vjen dot, autorizo një person të besuar.
- Paguaj vetëm me transfer bankar, sipas kontratës.
- Regjistroje pronën dhe vendos si ta mirëmbash nga larg.
Kërko dhe krahaso nga larg
Fillo nga shtëpia jote jashtë. Në Strehëza i sheh në një vend pronat e agjencive, ndërtuesve dhe pronarëve në Kosovë, dhe çmimet mund t’i shohësh në monedhën tënde, si franga zvicerane, korona suedeze ose paund britanik, me kursin e ditës. Çmimi i ofruesit mbetet gjithmonë ai në euro.
Krijo një llogari falas dhe ruaji pronat që të pëlqejnë te të preferuarat, që t’i gjesh nga çdo pajisje. Para se të flasësh me ofruesin, krahaso çmimin me medianën e qytetit dhe të lagjes, që të dish nëse çmimi i kërkuar është i arsyeshëm.
Shiko pronën, edhe kur nuk je këtu
- Kërkoji ofruesit një thirrje me video nga brenda pronës, ku të shohësh çdo dhomë, pamjen nga dritaret dhe hyrjen e ndërtesës. Disa shpallje kanë edhe video ose tur 3D.
- Nëse mundesh, shiko pronën vetë kur vjen në Kosovë, për shembull gjatë pushimeve.
- Përndryshe dërgo një familjar ose mik që e njeh zonën, me listën e gjërave që duhet të kontrollojë: lagështinë, ngrohjen, parkimin, zhurmën dhe gjendjen e ndërtesës.
Verifiko pronësinë para kaparit
Mos u mbështet vetëm te fotot dhe mesazhet. Kërko certifikatën e pronës të nxjerrë së fundmi dhe krahaso emrin e pronarit me letërnjoftimin e shitësit. Sipas Agjencisë Kadastrale të Kosovës, certifikatën e merr bartësi i së drejtës mbi pronën ose dikush me autorizimin e tij me shkrim, prandaj kërkoja shitësit.
Para se të japësh kapar, kërkoji një noteri ose një avokati në Kosovë ta kontrollojë dokumentin dhe të të tregojë nëse prona ka bashkëpronarë, hipotekë ose barrë tjetër. Hapat e plotë i gjen te udhëzuesi i blerjes.
Autorizimi, kur nuk mund të vish
Nëse nuk mund të jesh në Kosovë ditën e kontratës, mund të autorizosh një person të besuar të veprojë në emrin tënd. Autorizimi duhet të jetë i qartë dhe i kufizuar:
- kush je ti dhe kush është personi i autorizuar, me të dhënat e letërnjoftimit;
- cila është prona, me të dhënat nga certifikata e pronës;
- çfarë mund të bëjë: të nënshkruajë kontratën, të paguajë, ta regjistrojë pronën;
- deri kur vlen.
Nënshkrimi yt në autorizim duhet të vërtetohet. Nga jashtë, kjo zakonisht bëhet në një përfaqësi diplomatike ose konsullore të Kosovës, ose te një noter i vendit ku jeton, me vërtetimet që kërkohen për dokumentet e huaja. Para se ta bësh, pyete noterin në Kosovë në çfarë forme e pranon autorizimin, që të mos e bësh dy herë.
Pagesat nga jashtë
- Paguaj vetëm me transfer bankar në llogarinë e shitësit, ashtu siç shkruan në kontratën te noteri.
- Mos dërgo para me persona të tretë dhe mos paguaj në llogarinë e dikujt tjetër që “e merr në emër të pronarit”.
- Bankat mund të të kërkojnë dëshmi për burimin e parave për transfere të mëdha, prandaj mbaji gati dokumentet, si pagat, kursimet ose shitjen e një prone tjetër.
- Llogarit edhe tarifat e transferit dhe të këmbimit valutor, sidomos kur paguan nga një monedhë tjetër në euro.
Kredia
Pyet bankat në Kosovë nëse ofrojnë kredi për bashkatdhetarë me të ardhura jashtë vendit, dhe çfarë dokumentesh pranojnë për këto të ardhura. Krahaso edhe ofertat e bankës së vendit ku jeton. Para se të japësh kapar, kërko miratimin paraprak, që të mos e humbësh kaparin nëse kredia vonon.
Pas blerjes
- Sigurohu që prona është regjistruar në emrin tënd në Zyrën Kadastrale të komunës dhe nxirr certifikatën e re.
- Tatimi në pronë paguhet çdo vit në komunë. Pyete komunën si mund ta paguash nga jashtë.
- Vendos kush kujdeset për pronën kur nuk je aty: faturat, mirëmbajtja e hyrjes dhe kontrolli i herëpashershëm.
- Nëse do ta japësh me qira, lidhe kontratë me shkrim dhe pyet Administratën Tatimore të Kosovës për detyrimet e tua për të ardhurat nga qiraja.
Kujdes nga mashtrimet
- Çmim shumë më i ulët se mediana e lagjes
- Kërkesë për kapar para se t’i shohësh dokumentet
- Dikush thotë se ka autorizim, por nuk ta tregon
- Llogari bankare në emër të dikujt tjetër, jo të pronarit
Pyetje të shpeshta
A mund ta blej pronën në Kosovë pa ardhur vetë?
Po, përmes një personi të besuar me autorizim të vërtetuar, kur noteri në Kosovë e pranon formën e autorizimit. Pyete noterin paraprakisht si duhet të bëhet autorizimi.
Si ta kontrolloj nga larg që shitësi është pronari i vërtetë?
Kërko certifikatën e pronës të nxjerrë së fundmi dhe krahaso emrin me letërnjoftimin e shitësit. Kërkoji noterit ose një avokati në Kosovë ta kontrollojë para se të japësh kapar; në fund, noteri i kontrollon palët dhe dokumentet para se ta vërtetojë kontratën.
A mund të paguaj nga llogaria ime jashtë vendit?
Po, me transfer bankar në llogarinë e shitësit, sipas asaj që shkruan në kontratë. Mbaji gati dëshmitë për burimin e parave, sepse bankat mund t’i kërkojnë për shuma të mëdha.
Si i shoh çmimet e pronave në monedhën time?
Në Strehëza zgjidh monedhën nga butoni i monedhës në fund të faqes. Çmimet shfaqen me kursin e ditës, ndërsa çmimi i ofruesit mbetet ai në euro.
Sa kushton një banesë në Prishtinë?
Raporti i çmimeve i Strehëzës tregon medianën e çmimit për m² dhe të qirasë në Prishtinë dhe në lagjet e saj, e përditësuar çdo ditë nga shpalljet aktive.
Ky udhëzues është informativ dhe nuk është këshillë juridike. Rregullat për autorizimet dhe dokumentet e huaja mund të ndryshojnë: konfirmoji te noteri në Kosovë ose me një avokat para se të nënshkruash.
